Speech before People's Task Force on Bases Cleanup General Assembly
 

Kampanya laban sa Toxic Waste:

ANG MASALIMUOT NATING DAAN TUNGO SA DI-MAPIPIGIL NA TAGUMPAY!!

ni

Prof. Roland G. Simbulan

 

Talumpati sa General Assembly ng People's Task Force on Bases Clean-up, Philippine Social Science Center Auditorium, Diliman, Quezon City, February 24, 2001.

Mga delegado, mga panauhing tagapagsalita, mga kasama sa People's Task Force on Bases Clean-up, at mga Kaibigan:

Ang maraming mga mamamayan ng daigdig, mga Simbahan at pangsibikong mga organisasyon, kasama ang mga pamahalaan, ang mga internasyunal na organisasyon at institusyon, ay matagal nang may interes sa isyung pangkapaligiran(environment). Sa ganitong balangkas natin maiintindihan ang nangyayaring mala-higanteng hakbangin at pagsulog sa mga nakaraang taon ng ating kampanya ukol sa nakalalasong basura o toxic waste sa mga dating base-militar ng Estados Unidos sa Pilipinas.

Noong 1990, unang nabunyag sa isang Kumperensiya ukol sa mga base-militar ni Dr. Jorge Emmanuel ang suliraning ito sa mga aktibo pa noong mga base-militar ng Estados Unidos sa Pilipinas. Mula noon, ay tuloy-tuloy na nating isinama ang isyung ito sa pagtalakay ng mga base-militar. Sa katunayan, ay naging malaking isyu ito laban sa mga base-militar noong maselang panahon na dine-debate ang kinabukasan ng U.S. bases sa Pilipinas. Ngunit, bagaman, malaki at malawak na ang ating narating sa pagmumulat sa maraming Pilipino at mga nasa ibang bansa ukol sa isyung ito, ipinagkakait pa rin sa atin ng pamahalaan ng Estados Unidos ang hustisyang pangkapaligiran upang lubos nating masasabina tayo ay ganap nang nagtagumpay.

Sa loob ng ilang taon mula noong 1994, nagpumilit tayo sa mga pasikut-sikot at teknikalidad na ilaban ito sa mga porum ng pamahalaan ng Pilipinas, maging sa ilang mga opisyal ng ehekutibo at lehislatura ng Estados Unidos. Ngunit nadiskaril ang ating mga inisyatibo dahil ayaw pa rin umamain ang Estados Unidos sa opisyal na paraan, bagkus ay itinatanggi ang anumang responsibilidad. Ang mga lansangan at mass midya(media) ay patuloy nating ginagamit na porum sa lahat nating inisyatibo. Sa loob ng mahigit walong taon mula nang sinimulan gawing opisyal na kampanya ito ng Nuclear-Free Philippines Coalition(NFPC) sa pagpapatalsika noong una ng base-militar ng Estados Unidos, at matapos nito laban sa ratipikasyon ng Visiting Forces Agreement, sumadsad ang ating kampanya mula sa isang manipis na programa ng Nuclear Free Philippines Coalition tungo sa isang independenteng kampanya na nagkaroon ng internasyunal na balangay. Bago pa man pumutok ang isyung ito sa mga internasyunal na porum, ginawa nang makinis ang daan para sa isang malawakang kampanya nito na nag-isponsor pa ng Unang International Forum on Bases Clean-up ang Toxic Waste sa Maynila.

Sa lahat ng sektor, todong kinikilala ngayon ang isyung ito ng mga NGOs at POs kung saan nakapailalim ang kinabukasan ng relasyong Pilipinas at Estados Unidos matapos ang Cold War. Ito ay naging pangunahing isyu, bago ipasa ang kontrobersyal na Visiting Forces Agreement. Mapapansin na noong una, ay ayaw bitbitin itong toxic waste issue ng ilang mga organisasyon at NGOs dahil masyadong peripheral daw o di nagpapakita ng imperyalistang katangian ng dambulang superpower. Ngunit, mapapansin na hindi nagtagal, ang ating inisyatibo at pagsusumikap ang nagtulak na ang isyung ito ay naging isang pinakamainit at pinakamahalagang isyu sa relasyong Pilipinas-Estados Unidos mula 1992 hanggang sa kasalukuyan. Ginawa pang isama ito sa adyenda ng mga bilateral discussions ng nakaraang dalawang administrasyon nina Ramos at Estrada sa kanilang U.S. state visits. Tayo ay nagtulak sa paglago ng isyung ito sa relasyong bilateral. Sa kabila nito, wala namang ibinibigay na tulong ang pamahalaan ng Estados Unidos sa mga patuloy na namamatay at napipinsalang mga mamamayan , na karamihan ay mga bata dulot ng toxic waste na kanilang iniwan o itinambak sa mga dating base-militar. Hindi iilan-ilan ang mga kaso na naitala, naisa-dokumento at napabalita.

Nasaan na tayo sa kasalukuyan?

Sa kabila ng ating mga tagumpay sa pagmumulat sa publiko ukol sa isyung ito, hindi maikakailang naging malungkot ang balitang ayaw pa rin ng pamahalaan ng Estados Unidos na aminin ang responsibilidad, at nagbabale-wala sa mga limitadong inisyatibo ng pamahalaang Pilipinas. Ni ang pagsagip sa mga gastusing medikal ng mga biktima ay ipinapasa sa pamahalaang Pilipinas at sa mga pribadong inisyatibo. Bagkus, ay lalong ipinapasa sa mga pribadong inisyatibo at institusyon, na lumalabas ay wala ring pondo para sa ganitong mabigat na responsibilidad.

Ang mahigpit na pagyakap ng Estados Unidos sa linyang "no legal responsibility" ang patuloy na nagpapako sa lalong hindi pag-usad ng isyung ito. Lalo na't nahalal ngayon ang Republikanong presidente ng Estados Unidos na si George Bush, Jr., lalo kayang madidiskaril ang ating mga inisyatibo sa Estados Unidos at iba pang pandaigdigang porum? Tingnan na lamang ang ginawang pag-atras ng Estados Unidos sa ilalim ni Bush sa mga komitments ng Amerika sa Kyoto Protocol para mabawasan ang greenhouse gases? Malaki na sana ang potensyal ng isyung ito upang lalo nating paunlarin sa larangang internasyunal. Makikita ito sa dami ng mga abugadong dayuhan na lumalapit sa atin upang magboluntaryo na dalhin ito sa mga pandaigdigang porum o sa labas ng Pilipinas. Dahil ang proteksyon ng kapaligiran at kalusugan ay mga kinikilalang adyenda ng lahat ng mamamamayan at pamahalaan ng daigdig, hindi na kailangan itong ikampanya pa at hinihintay na lamang na isampa bilang isyu na dadalhin ng mga lokal at pandaigdigang organisasyon.

Mula sa makasaysayang "Mother's March" noong nakaraang taon(2000), malaking papel ang ginagampanan ngayon ng mismong mga biktima at ang mga abugado tulad nina Attorney Alex Lacson mula nang isampa ng mahigit sa sandaang biktima sa mga korte ng Angeles at Olongapo ang reklamo laban sa pamahalaan ng Estados Unidos at Pilipinas. May batayan ang paghiling ng mga biktima ng kompensasyon para sa namamatay at patuloy na napipinsalang mga mamamayan na residente ng mga komunidad na nakapaligid sa mga dating base-militar. Malinaw sa mga kaso at biktima mismo na dulot ito ng nakalalasong basurang mistulang itinapon at iniwan na lamang ng Estados Unidos sa kanilang mga dating U.S. bases. Ngunit, hindi makatuwiran ang hindi nila pag-amin sa problemang ito, sa kabila ng mga dumaraming mga biktima, matapos nilang mapakinabangan ang mga lugar na dating base ay ngayon ay iniwan na lamang bilang mga sementeryo at mga rehiyon ng kamatayan. Sa kabila ng napakalaking yaman at tubong kinakamal nila, itinatanggi nila ang responsibilidad sa pinsalang nagawa nila.

Sa ilalim ng bagong administrasyong Macapagal-Arroyo, saan nga ba maaaring ilugar ang patuloy nating pagsulong upang ganap na magtagumpay? Pagkatapos mapatalsik ang administrasyong Estrada, may maaasahan kaya sa bagong administrasyon? Tinanggal ng puwersa ng mamamayan ang mga balakid sa pagsulong natin bilang isang maunlad na bansa sa kabuhayan. Tinanggal din natin ang mga mapagkunwaring tinik sa loob ng Task Force na ang hangarin ay pansariling kapakanan at pagnenegosyo ng isyu ng toxic waste victims. Ang mga tinik na ito na kasapakat ngayon ang mga lihim na abugadong pakawala at kinatawan marahil ng CIA-U.S. State Department ay dapat nang ilantad sa kanilang pagmamaniobrang ilihis ang ating kampanya mula sa mga tunay nitong adhikain. Kung hindi titigil ang mga kinauukulan, hindi magtatagal na igagawad sa kanila ang nararapat na parusa na karapatdapat lamang sa mga balasubas na manggagantso sa taumbayan.

Mabuti at maagap nating napigil ang panggagantso ng iilan na may hangaring ilihis ang buong kampanya sa landas na gustong basbas ng U.S. State Department at CIA. Mula ngayon, dapat silang manmanan mabuti sa ating mga komunidad, ilantad at ihiwalay nang
hindi na makagawa pa ng pinsala sa ating mga hanay.

Ngayon ay panahon na upang palakasin ang ating pampulitikang determinasyon na ipagtanggol ang karapatan ng sarili nating mga mamamayan na sumisigaw ng hustisya sa sarili nilang pamahalaan.

Malinaw na isang pangunahing layunin natin ngayon na ikawing ang isyung ito sa mga patuloy na operasyong militar ng Estados Unidos sa pamamagitan ng RP-US Visiting Forces Agreement. Hindi hiwalay ang isyung toxic waste sa patuloy na paglalason na ginagawa ng Pentagon sa ibat ibang mga daungan at bukid kung saan nila ginagawa ang mga military exercises ng mga puwersang pangmilitar ng Estados Unidos. Ito din ang mga puwersa sa pagsusulong ng globalisasyon na pinangungunahan ng mga korporasyon ng Amerika. Kasama sa layunin natin ang kumalas sa ganitong kalagayan.

Kahit nabuwag na ang Unyong Sobyet, pinakamalaki pa rin ang nakukuhang badyet ng Estados Unidos. Umabot ng $281 bilyon noong taong 2000 o 54% ng gastusin ng pambansang badyet ang para sa militar/depensa ng Estados Unidos. Lalo nating maaasahan na palolobohin pa ito ng isang Republikanong administrasyon.

Para ba tayong naghahanap ngayon ng karayom sa labong-tubig? Pero magkagayunman, batay sa ating mga naging karanasan, kung may sipag at tiyaga, titining at titining ang malabong tubig. Makukuha at makukuha rin ang karayom ng tagumpay. At ang karayom na ito ay mahalaga. Hindi lamang bilang panulsi sa gulanit nating dignidad, kundi, mas mahalaga, bilang panundot sa malaking bola na lalaong pinalolobo ng mga pwersang pangmilitar ng Estados Unidos at mga puwersa ng globalisasyon.

Ang tunay at ganap na tagumpay ay isang tagumpay pampulitikal laban sa mga puwersa ng globalisasyon at ang makinarya nitong pangmilitar ng Estados Unidos. Itong magiging tagumpay ay nagtataguyod ng respeto sa ating kapaligiran, ngunit higit sa lahat, respeto sa dignidad ng ating mamamayan at soberanyang mapagpasya.

Isang mahalagang salik sa ganap nating tagumpay ay ang pagkakaroon ng pagbabago sa patakarang panlabas at patakarang pangseguridad ng Pilipinas. Ang bagong hirang na Secretary of Foreign Affairs, si Bise Presidente Teofisto Guingona, ay isang kilalang senador na kumontra sa pagpapanatili ng mga base militar ng Estados Unidos at nagboto laban sa ratipikasyon ng Visiting Forces Agreement. Ito kaya ay magbabadya ng ilang pagbabago sa mga maseselang isyu natin hinggil sa patakarang panlabas at seguridad?

Hanggat ang mga patakaran at programa ng pamahalaan ng Pilipinas ay maka-Amerikano ang balangkas, ang interes ng mga patuloy na nabibiktimang mga Pilipino ng toxic waste ay hindi mapagsisilihan at hindi mabibigyan ng hustisya. Pinapatunayan pa rin ng ating mga karanasan na nasa kamay pa rin ng mga nagkakaisang Pilipino ang pagpapasya sa magiging direksyon at pagsagip sa ating mga komunidad na napipinsala sa patuloy na operasyong pangmilitar ng Estados Unidos sa maraming lalawigan sa ating bansa.